Hurda lastik’ten geri kazanım
Katı atıkları bir hammadde kaynağı olarak geri kazanma çabaları son yıllarda artan bir önem kazanmıştır.
Otomobil lastikleri hurda haline geldikten sonra tekrar kendisini meydana getiren hammaddelere ayrıştırılamamaktadır. Bu özelliğinden dolayı çevre kirliliği bakımından önemli bir atık olarak görülmektedir. Otomobil lastiklerinin geri dönüşüm uygulamaları ile ilgili birçok yöntem uygulanmaktadır. Bunlar; çimento fırınlarında ve enerji santrallerinde yakacak olarak kullanmak, yollarda asfalta katkı malzemesi olarak kullanmak, eski otomobil lastiklerinin yüzey kaplamasında kullanmak, ayakkabı taban imalatında kullanmak v.s. Yapılan çalışmada hurda otomobil lastiklerinin bir öğütücüde öğütülerek, termoset reçine içerisinde kullanılması araştırılmıştır.Yapılan çalışmada hurda haline gelmiş otomobil lastikleri öncelikle öğütücüden geçirilerek granül haline getirilmiştir. Elde edilen granüller boyutlarına göre dört sınıfta gruplandırılmış ve polyester reçine içerisine yüklenerek oluşturulan yeni kompozit malzemenin mekanik özellikleri incelenmiştir. Elde edilen deney numuneleri üzerinde yapılan çekme deneyleri sonucunda, termoset kompozit içine katılan hurda otomobil lastiği granüllerinin çekme mukavemetini arttırıcı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında Charpy çentik-darbe deneyleri sonucunda, kullanılan hurda otomobil lastiği granüllerinin darbe mukavemetini artırdığı tespit edilmiştir. Hurda otomobil lastiklerinin granül haline getirilerek dolgu malzemesi olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Katalitik Konvertör arızaları
Durum
Kurşunsuz benzinin kullanıldığı otomobillerde bulunan katalitik konvertörün görevi, sıcak hava yardımıyla reaksiyon oluşturarak, yanma sonucu ortaya çıkan kirli gazları ikinci kez yakmaktır. Çevre kirliliğini önlemek amacıyla geliştirilen bu sistem, Türkiye’deki bazı otomobil sürücüleri tarafından söktürülüyor. Katalitik konvertörün yerine egzoz susturucusu veya düz bir boru monte ediliyor.
LASTİKTE YANAK MARKALAMASI HAKKINDA
Her lastiğin yanağında çeşitli büyüklükte ve farklı yerlerde yazılar bulunmaktadır. Bu yazıların her birinin farklı bir anlamı vardır. Yanak markalamasında bulunan bu yazılar lastiğin özelliklerini ve lastik kullanımı ile ilgili bazı uyarıları içerir.
Lastik Ebadı Bilgileri: Bu kısımdaki bilgiler bize lastiğin boyutları hakkında
bilgiler verir. Bu kısımda 5 farklı bilgi bulunmaktadır.
• LT: Araç tipini gösterir. “LT” kamyonetleri ifade eder. Burada “LT” yerine
“P” yazabilir. “P” yolcu taşıtını ifade eder. Bazı durumlarda ise “MPT”
yazabilir. Buda çok amaçlı kamyonu ifade eder. Bu araçlar geniş jantlara
monte edilebilen lastikleri kullanırlar.
• 235: Milimetre olarak kesit genişliğini gösterir.
• 85: Kesit oranını ifade eder. Daha önceki öğrenme faaliyetinde açıklandığı
gibi kesit oranı, kesit yüksekliğinin, kesit genişliğine yüzde olarak
oranıdır.
• R: Lastiğin radyal yapıda olduğunu gösterir.
• 16: İnch cinsinden lastiğin takılacağı jantın çapını ifade eder.
¾ Outside veya İnside: “Outside” dış yanak olduğunu gösterirken “inside” yazısı
iç yanağı ifade eder.
¾ Yol Basınç Bilgileri
¾ Lastik Markası
¾ Lastik Yapım Bilgileri
¾ ECE Yönetmeliği Onay İşareti ve Numarası: Söz konusu lastiğin dünyada
yaygın olarak kabul gören Avrupa ekonomik Komisyonu’nun binek lastiği ile
ilgili şartnamelerine uygunluğunu belirten ve Avrupa’daki yetkili bir kuruluş
tarafından verilen onay numarasıdır.
E1, E2, E3 gibi semboller test edilen laboratuarın numarasını gösterir. Bu sembolün
yanındaki rakamlar ise lastiğin onay numarasını gösterir.
E1 Almanya E7 Macaristan E13 Avusturya E19 Romanya
E2 Fransa E8 Çek Cum. E14 Lüksemburg E20 Polonya
E3 İtalya E9 Slovak C. E15 İsviçre E21 Portekiz
E4 Hollanda E10 İspanya E16 Norveç E22 Rusya
E5 İsveç E11 Yugoslavya E17 Finlandiya
E6 Belçika E12 İngiltere E18 Danimarka
Tablo 3.1: Onay işareti ve numarası
¾ Yük Taşıma Kapasitesi ( Yük indeksi ): Hız sembolü ile belirtilen hızda
“lastik başına” izin verilen azami yükü gösterir. Yük kapasiteleri kg cinsinden
ifade edilir.
¾ Hız Sembolü: Avrupa ETRTO standartlarına göre lastiğin taşıyabileceği azami
yüke dayanabileceği en yüksek sürati belirten işaretlemedir. Hız sembollerinin
anlamları ilk öğrenme faaliyetinde anlatılmıştır.
¾ Üretim Yapılan Ülke
¾ Ticari Ürün Adı22
¾ Lastiğin Sırtındaki Dişlerin Özelliğini Gösteren İşaretler: Bu işaret tüm
lastiklerin üzerinde bulunmaz.
• DOT Açılımı: “DOT” lastiğin Kuzey Amerika Ulaştırma emniyet
standartlarını karşıladığı ya da geçtiğini belirten ifadedir. Sonundaki dört
rakam üretim tarihini ifade eder. “2503” rakamında (25) haftayı, (03) yılı
2003 belirtir.
• Plus: Yapısal özelliklerin standart tip lastiğe göre takviyeli olduğunu
gösterir.
• M&S: Bazı lastiklerin üzerinde yazar ve lastiğin kar, çamur tutma
özelliğinin olduğunu ifade eder.
• UTQG (Uniform Tire Quality Grading System) Kalite Göstergesi: Lastik
üzerinde “treadwear”, “traction”, “temperature” olarak gösterilir.
o Treadwear: Aşınma ömrü indeksini ifade eder. Söz konusu
lastiğin standart şartlar altında test edildiğinde aşınma ömrü 100
olarak kabul edilen kontrol lastiğine göre nisbi ömrünü gösterir.
> 100 Daha iyi
= 100 Aynı değerde
< 100 Daha zayıf
o Traction: Çekiş sınıfını gösterir. Kontrollü şartlar altında lastiğin
ıslak yüzeydeki duruş kabiliyetini gösterir.
A Çok İyi
B Orta
C Kabul Edilebilir
o Temperature: Isıya dayanım sınıfını gösterir. Lastiğin ısıya
dayanımı, ısıyı atma yeteneğini belirtir.
A Çok İyi
B Orta
C Kabul Edilebilir
KAYNAKÇA :MEGEP
Tiptronik Şanzıman denilince…!
Sözcüğün İngilizce orjinal karşılığı “Tiptronic”tir ancak zaman zaman “Triptronic” olarak da kullanıldığından, Türkçe’ye de her iki terim de girmiştir ve sistem bazen Tiptronik olarak adlandırılmaktayken, bazen Triptronik olarak kullanıldığı da görülür. Terimin orjinali ünlü Alman otomobil firması Porsche tarafından marka tescili yapılan “Tiptronic” olduğundan, doğru kullanımın da aslında Triptronik değil, Tiptronik olduğu söylenmelidir.
Tiptronik şanzımana sahip bir arama, aslında otomatik vitese sahiptir ve otomatik vitesli diğer arabalar gibi, sürücünün vites değiştirmesini gerektirmeden kullanılabilir.
Ancak tiptronik şanzımana sahip arabalarda, sürücü dilerse otomatik vitesi devre dışı bırakıp, aracı düz (manuel) vitesliymiş gibi de kullabilmektedir. Tiptronik şanzıman esas olarak bu sistemi ifade etmekteyse de, markanın yaratıcısı Porsche firması, sistemin kullanımı için değişik araba firmalarına (Volkswagen, Skoda, Audi gibi), lisans vermekte ve bu firmalar da tiptronik sistem adı altında kendi değişik vites standartlarını üretebilmektedir, bu nedenle tiptronik vites her araba markasında tam olarak aynı kullanım şekline sahip değildir.Ayrıca bu sistemin lisansını Porchse firmasından satın almak yerine kendi terimlerini kullanmayı seçen değişik araba markaları da mevcuttur, o nedenle aynı ya da benzer şanzıman/vites sistemlerinin farklı araba markalarında farklı isimlerle kullanımı yaygındır. Örneğin BMV ve Rover çok benzer bir şanzıman sistemi için “Steptronic”, Mercedes “TouchShift”, Hyundai “Shiftronic”, Volvo “Geartronic” isimleri kullanmaktadır.Opel:easytronik, Mits.:AMT, Ford:ASM, hepsi tiptroniktir.) Tiptroniklerin çalışma prensibinde, vitesli konumdayken araç her vites aralığında vites devri geldiğinde topuklama sistemiyle vites kolundan veya direksiyon üzerine monte edilmiş tuşlarla aynen radyonun kanalları arasında geçiş yapar gibi vites değiştirilebilme olayıdır. Tabi ki debriyaj yoktur ama genelde ihtiyaç duyulmaz. Bu arada tiptronik şanzıman düz şanzımanın otomatikleştirilmiş halidir, yani vitesli bir araç kullanıyormuş havası oluşmaktadır vites geçişlerinde, debriyaj görevini sol ayağımız yerine şanzımana monte edilmiş bir robot görmektedir. Ama tiptroniklerin genelde çalışma prensibi böyledir. Bunun yanı sıra otomatiklerde daha seri vites geçişi olmasına rağmen karşılaşılan sorunda maliyetleri daha fazladır.
Baskı Balata ömürlerini uzaltmak elinizde
Sürüş sırasında sol ayağın debriyaj pedalı üzerinde tutulması baskı ve balatanın zamanından önce aşınmasına sebep olur.Ani kalkışlar yalnızca debriyaj sistemine değil güç aktarma organlarının tamamına zarar verebilir.
Aracı sadece fren ile durdurulmalıdır. Yokuş yukarı frene basmadan debriyaja yarım basarak aracı durdurulmaz.Ayrıca ikinci vitesle aracı kaldırmaya çalışmak debriyajın ömrünü kısaltacaktır.
Fren Diski ve Balataları :
Sık ve ani frenlemeler, aracınızı sürekli olarak yüksek hızlarda kullanmak fren disklerinizin ve balatalarınızın daha kısa sürede aşınmasına neden olacaktır.
Aracınızı kullandıktan hemen sonra aracınızı yıkamanız durumunda disklerinizde çarpılma meydana gelebilir. Bu durum frenleme esnasında direksiyon titreme hissetmenize neden olacaktır.Dolayısıyla hem frenleme performansınız hemde sürüş konforunuz azalacaktır.





